sobota, 25 Styczeń 2020

[Młyny Rothera] Styczniowa wizyta na budowie

Młyny Rothera to największy budynek na Wyspie Młyńskiej. Od kilkunastu miesięcy trwa jego rewitalizacja. 22 stycznia udało mi się zajrzeć do środka budynku.

W środę wraz z grupą bydgoskich dziennikarzy miałem możliwość spaceru po wnętrzach rewitalizowanych Młynów Rothera na Wyspie Młyńskiej. Obiekt do końca roku powinien zostać ukończony. W środku trwają intensywne prace wykończeniowe, montowana jest też klatka schodowa, która będzie wystawała ponad budynek.

Spacer zorganizował inwestor – Urząd Miasta. Mimo, że poprzednia fotorelacja z budowy (zdjęcia z drona) pojawiły się nieco ponad dwa tygodnie temu to trudno było odmówić okazji do wejścia do środka. Szczególnie, że taka możliwość w przypadku tej inwestycji jest bardzo rzadka.

Młyny Rothera

Młyny Rothera to opuszczony budynek stojący na środku Wyspy Młyńskiej – popularnych trenów zielonych w sercu miasta. Obiekt powstał w I połowie XIX wieku. Przez niemal 150 lat pełnił rolę młynów. W części budynku znajdował się spichrz zbożowy, w części spichrz mączny. Koniec jego działalności nastąpił w latach 90. XX wieku.

Kolejne lata upłynęły na wielu planach, rozpoczęciu przebudowy na hotel i kłopotach finansowych inwestora. Wykonano wtedy między innymi elementy konstrukcyjne przyszłego parkingu, a także usunięto niektóre stropy. Przez kilkanaście kolejnych lat obiekt stał pusty. Dopiero po przejęciu przez miasto podjęto realne działania.

Realizowany projekt zakłada remont elewacji, budowę stropów pomiędzy piętrami, wymianie uszkodzonych elementów konstrukcji obiektu czy wymiany stolarki okiennej.

młyny rothera
Po lewej stara belka konstrukcyjna, po prawej nowa

Wykonawca inwestycji zabezpieczy Młyny Rothera przed powstaniem pożaru. W środku inwestor zaplanował montaż pięciu wind (trzech osobowych i dwóch towarowych). Powstaną też nowe klatki schodowe, a stare będą dostosowane do wymogów przeciwpożarowych. Do budynku będzie prowadziło nowe wejście zlokalizowane od strony ulicy Mennica. W tym celu konieczna jest zmiana organizacja ruchu na istniejącym parkingu.

Na środku dziedzińca (przy kominie) zaplanowano odbudowę pomieszczeń dawnej kotłowni, w środku planuje się zlokalizowanie kawiarni. Wzdłuż lokalu wykonawca ma za zadanie zamontować lekkie zadaszenie z białych żagli. Nad nowymi pomieszczenia zaplanowano taras widokowo-rekreacyjny z którego będzie można obserwować zielone tereny Wyspy Młyńskiej, a także wejście do szaletu miejskiego (tyły amfiteatru). W planach jest jednak obniżenie amfiteatru co pozwoli zobaczyć również Operę. Wzdłuż tarasu popłynie woda, będzie to nawiązanie do przeszłości obiektu. Pod częścią tarasu wykonawca buduje też parking podziemny.

W środku zaplanowano ekspozycje nazwanej Ogrodami Wody, Muzeum Mózgu i Bydgoskim Dziedzictwem Kultury Przemysłowej. Całością ma się opiekować nowa instytucja powołana przez Radę Miasta – Park Kultury.

Źródło: UMB

Aktualne prace

Generalny wykonawca inwestycji zakończył montaż głównej części stalowej konstrukcji antresoli w dawnym młynie. Konstrukcja wystaje ponad dach i będzie pełniła funkcję klatki schodowej. Całość zostanie obudowana hartowanym szkłem co pozwoli obserwować Wyspę Młyńską z dachu budynku.

Obecnie prace koncentrują się we wnętrzach. Płytki pojawiły się na stopniach jednej z klatek schodowych. Na najwyższym piętrze skrzydła stojącego od strony Mariny rozpoczął się montaż drewnianych paneli na sufitach. Na innych piętrach ekipy stawiają ścianki działowe, montują okna, a także podłączają kolejne instalacje.

Zaawansowanie prac przekroczyło 60%.

[Młyny Rothera] Styczeń 2020

Mijają kolejne miesiące rewitalizacji kompleksu Młyny Rothera na Wyspie Młyńskiej. Prawdopodobnie jednej z najważniejszych inwestycji wpływających na wizerunek Bydgoszczy.

Młyny Rothera to opuszczony budynek stojący na środku Wyspy Młyńskiej – popularnych trenów zielonych w sercu miasta. Obiekt powstał w I połowie XIX wieku. Przez niemal 150 lat pełnił rolę młynów. W części budynku znajdował się spichrz zbożowy, w części spichrz mączny. Koniec działalności nastąpił w latach 90. XX wieku.

Kilka lat później obiekt trafił w ręce inwestora, który chciał tutaj zrobić hotel. W latach 2001-2003 przeprowadzono nawet pierwsze prace budowlane. Wyburzono część sklepień i stropów, wymieniono część drewnianych stropów na żelbetowe, drewnianą więźbę dachową na stalową konstrukcję z poszyciem drewnianym, wzmocniono elementy drewniane układu szachulcowego, zdemontowano wszystkie instalacje wewnętrzne, rozebrano budynek dawnej kotłowni (został komin), częściowo wybudowano konstrukcję parkingu podziemnego i strefy spa.

W trakcie inwestycji inwestor popadł w problemy finansowe, dlatego nie została ona dokończona. Przez kolejne lata budynek zmieniał właściciela, aż trafił w ręce Urzędu Miasta. Po przejęciu przystąpiono do jego zagospodarowania. Na początek zabezpieczono budynek przed dalszą degradacją, później ogłoszono przetarg na jego przebudowę.

Obecnie jest to największa trwająca inwestycja wpływająca na wizerunek miasta. Mimo to temat przebudowy praktycznie nie istnieje w mediach. Jedynym wyjątkiem były wybory dyrektora nowej instytucji miejskiej, która tam zostanie zlokalizowana lub ćwiczenia straży pożarnej. Nawet oficjalna strona Urzędu Miasta ostatni raz o inwestycji poinformowała na początku października.

Inwestycja

Realizowany projekt zakłada między innymi montaż stolarki okiennej w kolorze drewna naturalnego, budowę stropów pomiędzy piętrami, a także wymianę uszkodzonych drewnianych elementów konstrukcji obiektu. Te dwie ostatnie mają za zadanie wzmocnić konstrukcję oraz pozwolić lepiej zagospodarować obiekt.

Wykonawca inwestycji zabezpieczy Młyny Rothera przed powstaniem pożaru. W środku inwestor zaplanował montaż pięciu wind (trzech osobowych i dwóch towarowych). Powstaną też nowe klatki schodowe, a stare będą dostosowane do wymogów przeciwpożarowych. Do budynku będzie prowadziło nowe wejście zlokalizowane od strony ulicy Mennica. W tym celu konieczna jest zmiana organizacja ruchu na istniejącym parkingu.

Na środku dziedzińca (przy kominie) zaplanowano odbudowę pomieszczeń dawnej kotłowni, w środku planuje się zlokalizowanie kawiarni. Wzdłuż lokalu wykonawca ma za zadanie zamontować lekkie zadaszenie z białych żagli. Nad nowymi pomieszczenia zaplanowano taras widokowo-rekreacyjny z którego będzie można obserwować zielone tereny Wyspy Młyńskiej, a także wejście do szaletu miejskiego (tyły amfiteatru). W planach jest jednak obniżenie amfiteatru co pozwoli zobaczyć również Operę. Wzdłuż tarasu popłynie woda, będzie to nawiązanie do przeszłości obiektu. Pod częścią tarasu wykonawca buduje też parking podziemny.

młyny rothera
Źródło: UMB

W środku znajdzie się miejsce dla ekspozycji nazwanych „Ogrody Wody”, „Muzeum Mózgu” i „Bydgoskie Dziedzictwo Kultury Przemysłowej”. Całością ma się opiekować nowa instytucja powołana przez Radę Miasta – Park Kultury.

Aktualne prace

Zakończyło się wznoszenie stalowej konstrukcji antresoli w części dawnego młyna. Konstrukcja wystaje ponad dach i będzie pełniła funkcję klatki schodowej. Całość zostanie obudowana hartowanym szkłem co pozwoli obserwować Wyspę Młyńską z dachu budynku. Punkt widokowy będzie jednak niewielkich rozmiarów.

Odrestaurowano komin, a obok niego zbudowano budkę dawnej kotłowni. Gotowy jest zjazd do parkingu podziemnego. Na zewnątrz niewiele się obecnie dzieje. W środku nie wiadomo. Generalny wykonawca kilka miesięcy temu odmówił możliwości wejścia do środka.

Budynek ma być gotowy do końca tego roku. Prace będą kosztować około 92 mln złotych. Wykonuje je firma Budimex.

[Hala targowa] Rewitalizacja #1

Hala Targowa stojąca na rogu ulicy Podwale i Magdzińskiego przechodzi remont. Przez kolejny niemal rok zabytkowy obiekt zostanie przygotowany do ponownego zagospodarowania.

Hala Targowa na rogu ulicy Podwale i Magdzińskiego powstała w 1904 roku według projektu berlińskiej pracowni Boswau&Knauer. Od początku służyła celom handlowym. Po powrocie Bydgoszczy do Polski obiekt przejęła Dyrekcja Rzeźni Miejskich. Było to wtedy główne miejsce sprzedaży mięsa, ryb i nabiału.

Po wojnie zarządzaniem hali zajął się WSS Społem. Do momentu przejęcia budynku przez Urząd Miasta hala powoli traciła na znaczeniu. W ostatnich latach handel prowadzono tutaj w znikomym zakresie.

Forma architektoniczna budynku pozostała niemal niezmieniona od powstania na początku XX wieku. Niewiele zmian zaszło również we wnętrzach.

W 2009 roku budynek przeszedł remont konserwatorski elewacji frontowej od strony ulicy Magdzińskiego i elewacji bocznej od strony wschodniej. W dokumentacji projektowej oceniono stan elewacji jako średni. Można tam przeczytać, że: „Nienajlepszy jest stan zachowania, w tym przede wszystkim części elewacji. Często w wyniku nie najlepiej przeprowadzonych doraźnych remontów, wykuć instalacyjnych itp. W ostatnich kilkudziesięciu latach naruszono historyczne lico i wyprawy tynkarskie, zamalowano wieloma warstwami farby olejnej ślusarkę metalowych drzwi zmieniając kolorystykę i zacierając częściowo ich pierwotną formę. (…) W złym stanie jest dachówkowe pokrycie dachu, obróbki blacharskie, rynny i rury spustowe”.

hala targowa
Jedno z pęknięć budynku. Źródło: dokumentacja projektowa

Urząd Miasta zakupił halę w drugiej połowie 2016 za 5 milionów złotych od Bydgoskiej Spółdzielni Spożywców. Po zakupie przystąpiono do oceny stanu technicznego i prac koncepcyjnych. W 2018 roku odbyły się konsultacje społeczne w sprawie zagospodarowania.

Zakres inwestycji

Znajdująca się na rogu ulic Podwale i Magdzińskiego Hala Targowa przechodzi remont konserwatorski. Na początku wykonawca zabrał się za wymianę pokrycia dachowego nad halą (wymiana blachy trapezowej, naprawa świetlika dachowego i wymiana instalacji odgromowej). W kolejnych miesiącach wykonawca wymieni pokrycie dachowe nad częścią biurową (dachówka ceramiczna). Konieczna jest też wymiana drewnianej więźby dachowej.

Jednocześnie rozpoczęły się prace przy elewacji. Tam trzeba naprawić pęknięcia i zarysowania muru ceglanego, naprawić cegły, wymienić spoiny między cegłami, naprawić gzymsy czy profilowane obramowania otworów. Całość musi zostać również zabezpieczona przed bezpośrednim oddziaływaniem czynników atmosferycznych.

Remont polega na naprawie uszkodzeń lub wymianie elementów budynków. Prace nie obejmują zmiany dotychczasowej funkcji obiektu i nie rozbudowują go. Dodatkowo zostaną jedynie usunięte boksy handlowe we wnętrzach, a także wyburzone budki handlowe na rogu ulicy Magdzińskiego i Przy Zamczysku.

hala targowa
Rozbiórka budek handlowych rozpoczęła się wczoraj późnym popołudniem. Po zrobieniu zdjęć do wpisu. Za podesłanie zdjęcia dziękuję Jakubowi.

Zmianę funkcji hali przeprowadzi nowy operator, który przejmie zarządzaniem budynkiem po zakończonym remoncie. Zgodnie z sugestiami mieszkańców hala będzie pełniła funkcję handlową, a także gastronomiczną. W piwnicach będą mogły się odbywać różnego rodzaju imprezy i wydarzenia.

Prace potrwają około 11 miesięcy. Ich koszt wyniesie 2,2 mln złotych. Inwestycję realizuje firma Ebud – Przemysłówka. Firma realizuje również przebudowę pobliskiego Teatru Kameralnego (zdjęcia tej inwestycji już jutro na Bydgoszcz w budowie)

[Remonty kamienic] Listopad 2019

W ostatnich miesiącach kolejnych kilkanaście kamienic przeszło lub właśnie przechodzi remont. Dzięki temu Bydgoszcz z miesiąca na miesiąc staje się ładniejsza.

Dominująca w Śródmieściu zabudowa kamieniczna powoli odzyskuje blask. Kilkadziesiąt lat zaniedbań w tej sprawie nie da się jednak nadrobić w kilka lat. Mimo, że za remonty odpowiada zarówno Urząd Miasta (Administracja Domów Miejskich) jak i prywatni właściciele. Póki co tempo prac utrzymuje się na poziomie kilkudziesięciu budynków w roku.

Kamienica to budynek mieszkalny, który stoi w zwartej zabudowie miejskiej. Jeśli nie ma sąsiadki to zazwyczaj nie ma też okien w bocznych ścianach. Dzięki temu w każdej chwili można dobudować do niej kolejny budynek. Obiekty te w budownictwie miejskim pojawiają się już od średniowiecza. W Bydgoszczy dominują obiekty z XIX i XX wieku, czyli czasu najszybszego rozrostu miasta.

Dzisiejszy przegląd remontowanych kamienic to pierwsza część listopadowo-grudniowego objazdu po mieście. Aktualnych remontów i niedawno ukończonych jest na tyle dużo, że konieczne było podzielenie objazdu na dwa wpisy. W pierwszej części zaprezentowałem piętnaście aktualnych, dwa zakończone remonty kamienic, a także jeden remont willi stojącej na osiedlu Sielanka.

W galerii umieszczono wszystkie przedstawione dzisiaj inwestycje w kolejności zrzut z mapy inwestycji z dokładną lokalizacją, zdjęcie przed remontem (mojego autorstwa lub screen z Google Street View) i zdjęcia trwającego lub zakończonego remontu.

Dajcie znać w komentarzach jeśli wiecie o jakimś remoncie. Pamiętajcie, że nie trzeba zakładać konta aby go zostawić. Możecie też skorzystać z formularza kontaktowego na dole strony. Tam już konieczne jest podanie prawdziwego maila, abym mógł Wam podziękować za zgłoszenie.

[Toruńska] Przetarg na przebudowę torowiska

W środę 13 listopada Zarząd Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej ogłosił przetarg na zaprojektowanie i wykonanie przebudowy torowiska tramwajowego wzdłuż ulicy Toruńskiej. Inwestycja obejmie odcinek pomiędzy rondem Toruńskim, a pętlą Stomil.

Inwestycja obejmuje wykonanie dokumentacji projektowej, uzyskanie pozwoleń na realizację prac budowlanych oraz ich wykonanie. Przebudowane zostanie około 4 kilometry torowiska tramwajowego wraz z infrastrukturą przystankową. Inwestycja obejmie również przebudowę przejazdów i przejść przez torowisko, sieci trakcyjnej, sterowania i ogrzewania zwrotnic czy systemu odwodnienia układu torowego. Wzdłuż torowiska pojawi się system informacji pasażerskiej.

Pierwotny plan zakładał również budowę i przebudowę ciągów pieszych i rowerowych na odcinku od ronda Toruńskiego do granicy miasta wraz z budową kładki w rejonie ulicy Łęgnowskiej. Jednak w obecnym przetargu z tego zrezygnowano.

Inwestycję podzielono na trzy odcinki. Pierwszy z nich pomiędzy rondem Toruńskim, a ulicą Spokojną będzie realizowany w dwóch etapach T-Ia (część projektowa) oraz T-IIa (część budowlana). Drugi pomiędzy Kazimierza Wielkiego, a pętlą Stomil (etapy T-Ib i T-IIb), natomiast trzeci pomiędzy Perłową, a Kazimierza Wielkiego (etapy T-Ic i T-IIc).

przebudowa toruńskiej

Terminy

Zwycięzca przetargu będzie miał około 3,5 roku na wykonanie dokumentacji projektowej, uzyskanie wszelkich pozwoleń na budowę, a także wykonanie prac budowlanych. ZDMiKP określił kilka tzw. kamieni milowych.

Pierwszy z nich zakłada wykonanie dokumentacji projektowej etapu T-Ib wraz z uzyskaniem decyzji administracyjnych pozwalających na realizację zadania. Dokumentacja ma być gotowa do 15 marca 2021 roku. Nieco więcej czasu wykonawca ma na etapy T-Ia i T-Ic. Ta część prac ma być gotowa do końca listopada 2021 roku.

Rozpoczęcie prac budowlanych przewidziano najpóźniej na 1 maja 2021 roku (etap T-IIb), 1 grudnia 2021 roku (etap T-IIc) oraz 1 sierpnia 2022 roku (etap T-IIa). Prace powinny się zakończyć 30 listopada 2021 roku (etap T-IIb) i 30 maja 2022 roku (etapy T-IIa i T-IIc).

Dzielenie inwestycji na tyle etapów związane jest z działaniem sieci tramwajowej w mieście, a także lokalizacją zajezdni tramwajowej. Teoretycznie zanim rozpocznie się przebudowa torowiska pomiędzy rondem Toruńskim, a Spokojną (etap T-IIa) powinien być gotowy most tramwajowy w ciągu ulicy Kazimierza Wielkiego. ZDMiKP prawdopodobnie w styczniu ogłosi przetarg na budowę mostu. Jednak jeśli przyszły wykonawca mostu będzie miał opóźnienie to wykonawca przebudowy Toruńskiej będzie musiał umożliwić ruch tramwajów po jednym torze.

Koszt inwestycji

Ostateczny koszt inwestycji poznamy 2 grudnia (otwarcie ofert), jednak już wiadomo że zadanie nie będzie tanie. Kilka lat temu koszty oszacowano na 61 mln złotych. Jednak przez ostatnie lata ceny w budownictwie znacznie wzrosły. Niejednokrotnie oferty składane przez potencjalnych wykonawców przekraczały budżet zamawiającego o 200%. Najgorzej było w latach 2017-2018 kiedy wiele mniejszych inwestycji długo czekały na jakiegokolwiek chętnego do jej wykonania.

Ogłoszony wczoraj przetarg to drugie podejście do inwestycji. Pierwszy przetarg ogłoszono w marcu 2018 roku. Przebudowa torowiska wzdłuż ulicy Toruńskiej trafiła właśnie na ten najgorszy okres. Jako, że inwestycja należy do tych większych to na brak chętnych nie mogła narzekać. Do przetargu stanęły dwie firmy i konsorcjum firm. Najtańszą ofertę złożyła firma ZUE (aktualnie przebudowuje węzeł Szarych Szeregów), wynosiła ona niemal 118 mln złotych. Nieco droższe było konsorcjum firm Kobylarnia, Spaw-Tor i Progreg Budownictwo, który wyceniło swoje usługi na niemal 122 mln złotych. Najdroższa oferta opiewała na kwotę nieco ponad 129 mln złotych. Złączyła ją firma Trakcja PRKiI.

Miesiąc później przetarg unieważniono. Decyzję tłumaczono niemal dwukrotnym przekroczeniem budżetu i brakiem możliwości zwiększenia kwoty do ceny najkorzystniejszej oferty. ZDMiKP chciało na ten cel wydać około 61 mln złotych.

[Wojska Polskiego] Prace wykończeniowe

W ubiegłym tygodniu rozpoczęły się częściowe odbiory przebudowanego węzła Szarych Szeregów oraz ulicy Wojska Polskiego. Na budowie trwają prace wykończeniowe, a ZDMiKP przygotowuje się do uruchomienia połączeń tramwajowych na tzw. górnym tarasie.

Przebudowa węzła Szarych Szeregów i pętli Magnuszewska realizowana jest w związku z budową linii tramwajowej na ulicy Kujawskiej i jednoczesną likwidacją pętli przy ulicy Karpackiej. Wykonawca pokazywanej dzisiaj inwestycji miał za zadanie przebudować pętlę Magnuszewska tak, aby mogły na nią wjechać tramwaje zarówno od strony Szarych Szeregów jak i ronda Kujawskiego. Dodatkowo pętlę rozbudowano o perony autobusowe. Natomiast węzeł Szarych Szeregów trzeba było dostosować do możliwości skrętu z ulicy Wojska Polskiego (od Kujawskiej) w ulicę Szpitalną.

Dzięki tej inwestycji Zarząd Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej będzie miał znacznie większe możliwości jeśli chodzi o trasowanie poszczególnych linii tramwajowych.

Wraz z przebudową dróg i torowisk polepszy się infrastruktura rowerowa. Wykonawca zmodernizował również oświetlenie, kanalizację deszczową. Przystanki i chodniki zostały dostosowane dla potrzeb osób niepełnosprawnych, a cały węzeł Szarych Szeregów zostanie wpięty w system ITS. W teorii tramwaje będą miały tutaj priorytet na skrzyżowaniach.

Inwestycję realizuje firma ZUE z Krakowa, która wcześniej wybudowała w Bydgoszczy linię tramwajową do dworca kolejowego. Całość prac pochłonie około 65 mln złotych.

Aktualne prace

1,5 miesiąca temu (pod koniec września) na górnym tarasie pojawiły się tramwaje. Odbyły się wtedy jazdy próbne. Sprawdzano między innymi czy pojazdy mieszczą się na wybudowanych przystankach. Równocześnie ekipy budowlane intensywnie działały na przystankach, chodnikach i wzdłuż dróg.

Obecnie wokół inwestycji trwają jeszcze prace wykończeniowe. Ekipy budowlane uzupełniają ziemię wokół dróg, torów i chodników. Niedługo w tym miejscu zasieją trawę. 11 listopada, kiedy wykonałem zdjęcia, na ulicy Wojska Polskiego działała ekipa malująca pasy na jezdniach. W niektórych miejscach brakuje jeszcze kostki betonowej (m.in. na schodach w rejonie marketu Biedronka).

Prace wykończeniowe jednak nie przeszkadzają w odbiorach. Kilka dni temu Zarząd Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej poinformował, że właśnie trwają częściowe odbiory.

Powrót tramwajów

Przewidywany powrót tramwajów na górny taras to połowa grudnia tego roku. Termin wjazdu tramwajów jest jednak uzależniony od zakończenia wszystkich odbiorów i wydania wszystkich pozwoleń.

11 listopada Zarząd Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej opublikował schemat linii tramwajowych po uruchomieniu górnego tarasu. Od połowy grudnia do pętli przy ulicy Magnuszewskiej pojadą linie nr 2 i 9. Ta pierwsza połączy Wyżyny z Lasem Gdańskim i będzie wykonywać tzw. wjazd kieszeniowy na pętlę Babia Wieś. Ta druga pojedzie z Wyżyn na Stomil. Do pętli Kapuściska będą docierały również dwie linie tramwajowe (nr 7 i 8). Pierwsza z nich połączy Kapuściska z Fordonem (pętla Niepodległości), druga Kapuściska z Rycerską. Natomiast na Glinki wjedzie jedna linia (nr 4), która połączy Glinki z Bielawami.

szarych szeregów
Schemat linii tramwajowych po zakończeniu inwestycji

Obowiązujący od grudnia schemat komunikacji tramwajowej będzie tymczasowy. Docelowy zacznie obowiązywać po wybudowaniu torowiska łączącego rondo Bernardyńskie z Kujawskim. Jeszcze nie wiadomo jak będzie wyglądał docelowy układ.

[Park Witosa] Koniec rewitalizacji

Ostatniego dnia października otwarto park Witosa. Tym samym zakończył się pierwszy etap rewitalizacji terenów zielonych w pobliżu Bazyliki i ronda Jagiellonów.

Park Witosa to tereny ograniczone ulicami Jagiellońska, 3 maja, Markwarta i Piotrowskiego. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu był największym cmentarzem ewangelickim w Bydgoszczy.

Początki cmentarza sięgają prawdopodobnie przełomu XVI i XVII wieku, kiedy to w mieście pojawili się pierwsi protestanci. Cmentarz oficjalnie otwarto w 1778 roku. Od tego czasu wielokrotnie go rozbudowywano, by ostatecznie osiągnął powierzchnię około 6,5 hektara. Pochowano tutaj rodziny osób zasłużonych dla rozwoju Bydgoszczy takie jak: Glamm, Peterson, Blumwe, Kolwitz. Pochowano tutaj również Theodora Hippela, pruskiego polityka, prezydenta regencji kwidzyńskiej i opolskiej, pisarza oraz Carla von Wissmana, założyciela towarzystwa upiększania miasta, prezydenta regencji bydgoskiej i założyciela parku gen. Dąbrowskiego.

Jako, że na cmentarzu przez lata chowano głównie Niemców to po powrocie Bydgoszczy do Polski próbowano go zlikwidować. Pierwsze próby poczyniono w 1927 roku. Jednak dzięki protestom bydgoskich ewangelików nekropolia przetrwała do końca II Wojny Światowej. Cmentarz oficjalnie zlikwidowano w latach 1951-1953. Dopiero niedawno odkryto że likwidacja nie łączyła się z ekshumacją wszystkich ciał. W zasadzie jeśli dokonano ekshumacji to w niewielkiej skali.

Oficjalne dokumenty informowały, że dokonywano ekshumacji, jednak na szczątki ludzkie natrafiano tutaj kilkukrotnie. Pierwszy raz podczas budowy Pałacu Młodzieży w 1974 roku, a także podczas jego remontu w grudniu 2017 roku. W 2018 roku temu eksplorowano wykop o wymiarach 14 x 4 metry, odsłonięto w nim około 40 szczątków ciał.

Rok temu firma archeologiczna wykonała jedenaście wykopów na polecenie Miejskich Wodociągów i Kanalizacji. W każdym z nich stwierdzono pełne jamy grobowe lub uszkodzone trumny. Oznacza to, że likwidacja cmentarza ograniczyła się jedynie do wyburzenia murowanego ogrodzenia, nadziemnych partii kapliczek cmentarnych, usunięcia pomników, krzyży i ziemnych mogił. Wszystkie ciała pozostawiono w ziemi. Firma szacuje, że pod powierzchnią spoczywa do dzisiaj około 80 000 osób. O odkryciach i historii parku pisałem też tutaj.

Rewitalizacja

Prace rewitalizacyjne rozpoczęto wiosną 2018 roku. Objęły one obszar o powierzchni 4,1 hektara. Pominięto jedynie korty tenisowe i teren po byłej muszli koncertowej.

Początkowo prace miały się zakończyć pod koniec 2018 roku. Jednak odkrycia archeologiczne spowodowały konieczność zmian funkcjonalności parku, a co za tym idzie projektu wykonawczego. Po konsultacji urzędników z Radą ds. Partycypacji Społecznej zdecydowano, że teren będzie pełnił przede wszystkim rolę miejsca do odpoczynku, wyciszenia i pamięci. Zrezygnowano z drugiego placu zabaw i górki saneczkowej.

Nie zrezygnowano z przebudowy istniejącego placu zabaw. Dzięki temu na placu pojawiły się zjeżdżalnie, huśtawka, wzniesienia do wspinaczki, tunel w jednym ze wzniesień i trampoliny. Zamontowano również nową piaskownicę. Całość przystosowano do potrzeb dzieci niepełnosprawnych.

W ramach rewitalizacji wykonawca inwestycji wyremontował alejki poprzez wyłożenie kostką kamienną lub nawierzchnią mineralną. Przestawiono pomniki, tak aby lepiej je wyeksponować. Popiersie patrona parku – Wincentego Witosa obrócono o 180 stopni (wcześniej twarz skierowana była w stronę ulicy Jagiellońskiej). Natomiast rzeźbę lokomotywy przeniesiono z okolic Pałacu Młodzieży w rejon przebudowanego placu zabaw.

Park Witosa zyskał nowe oświetlenie oraz kamery monitoringu miejskiego. Wymieniono również ławki i kosze na śmieci. Pojawiły się też budki lęgowe, karmnik, poidełka dla ptaków, skrzynki dla nietoperzy, a także fotoplastykon. Wykonawca inwestycji przed rozpoczęciem przebudowy musiał wyciąć około 120 martwych, zamierających i powodujących zagrożenie drzew i samosiejek. W zamian za to pojawiły się nowe drzewa, krzewy i byliny.

Inwestycja kosztowała 8,2 mln złotych.

park witosa
W szarych rurach znajduje się fotoplastykon

II etap

Drugi etap rewitalizacji ma objąć teren wyburzonej muszli koncertowej i zniszczonej fontanny. W trakcie realizacji pierwszego etapu przeprowadzono konsultacje w tej sprawie. Jednak odkrycia archeologiczne wymusiły zmiany.

W związku z tym, że park Witosa będzie miejscem odpoczynku i zadumy nie powróci tutaj muszla koncertowa. Miasto planuje w centralnej części parku zlokalizować elementy związane z historią tego miejsca. Wkrótce ma zostać ogłoszony konkurs dotyczący tego etapu prac.

[Gdańska] Początek budowy buspasa

Rozpoczęła się rozbudowa ulicy Gdańskiej pomiędzy pętlą tramwajową, a autobusową. W ramach inwestycji powstaną dwa dodatkowe pasy ruchu, które będą dedykowane autobusom.

Ulica Gdańska pomiędzy Zawiszą, a Myślęcinkiem w godzinach szczytu oraz w słoneczne weekendy stoi w korku. Droga kilkadziesiąt lat temu była główną drogą w kierunku Gdańska, później zastąpiła ją ulica Armii Krajowej. Mimo braku tranzytu ulica jest zatłoczona. Powodem tego jest położenie przy terenach zielonych gdzie mieszkańcy Bydgoszczy i okolic odpoczywają. Jednak korki na Gdańskiej tworzą się również z powodu tego, że mieszkańcy gminy Osielsko dojeżdżają swoimi samochodami do i z pracy.

Razem z samochodami w korkach stoją też autobusy. Aby temu zaradzić Zarząd Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej zdecydował się poszerzyć ulicę o dwa pasy ruchu. Po zakończonej przebudowie autobusy będą dojeżdżały szybciej do swoich celów. Nie będą też generowały sporych opóźnień. Łatwiej będą miały również służby ratunkowe.

Opóźnienia na starcie

Generalnego wykonawcę inwestycji wybrano w sierpniu 2017 roku. Została nim firma Budimex, która ze sporymi opóźnieniami wybudowała też buspas na ulicy Wały Jagiellońskie.

Firma miała wykonać dokumentację projektową oraz rozbudować drogę. Na realizację zadania otrzymała 21 miesięcy. Już wiadomo, że inwestycja ma ogromne opóźnienie. Prace budowlane rozpoczęły się pod koniec września tzn. około 4 miesiące po pierwotnym terminie zakończenia prac.

Opóźnienia wystąpiły, ponieważ był problem z uzyskaniem zezwolenia na realizację inwestycji drogowej (ZRID). Urzędnicy wydający takie zezwolenie wezwali wykonawcę do uzupełnienie wniosku. Powodem tego był brak zgody Miejskich Wodociągów i Kanalizacji w sprawie odwodnienia pasa drogowego. Dopiero zgoda z MWiK umożliwiła uzyskanie ZRID i przystąpienie do prac budowlanych.

Zakres przebudowy

Inwestycja przewiduje rozbudowę ulic Gdańskiej od ulicy Rekreacyjnej do pętli autobusowej do dwóch pasów ruchu w każdym kierunku. Po dodatkowych pasach ruchu pomiędzy ulicą Rekreacyjną, a Sądecką będą się poruszały autobusy, taksówki i służby ratunkowe. Na krótkim odcinku pomiędzy Sądecką, a pętlą autobusową pojawią się też dodatkowe pasy dla wszystkich skręcających pojazdów.

buspas gdańska
Koncepcja przebudowy ulicy Gdańskiej w pobliżu pętli autobusowej

Spore zmiany zajdą na skrzyżowaniu Rekreacyjnej z Gdańską gdzie powstanie rondo. Dzięki temu samochody wyjeżdżające z Rekreacyjnej w kierunku Osielska będą mogły łatwiej wykonać ten manewr. Przebudowana zostanie również pętla autobusowa Myślęcinek.

[Wojska Polskiego] Testy na remontowanych torach

To ostatnia prosta przed zakończeniem przebudowy węzła Szarych Szeregów i pętli tramwajowej Magnuszewska. W piątek mieszkańcy Kapuścisk mogli zobaczyć na swoim osiedlu tramwaj pierwszy raz od 1,5 roku.

W sierpniu opisałem problemy Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej z koordynacją inwestycji. Sprawa dotyczyła przebudowy pętli Kapuściska rozpoczętej w kwietniu 2018 roku, przebudowie węzła Szarych Szeregów i pętli Magnuszewska rozpoczętej jak prace na pierwszej inwestycji zmierzały do końca. Chociaż Zarząd nie przyznał tego otwarcie to rozciągnięcie inwestycji wiązało się ze sporymi oszczędnościami w organizacji komunikacji miejskiej. Podobnie jak zmiany w zapisach przetargu, które zrobiono już w czasie jego trwania.

W czasie przetargu zmieniono zapis mówiący, że tramwaje będą mogły wjeżdżać na pętlę Kapuściska i Glinki w czerwcu tego roku. Powodem tego było stanowisko kilku potencjalnych wykonawców, którzy twierdzili że jeden z rozjazdów tramwajowych będzie dostępny dopiero w III kwartale tego roku.

Sprawa jednak została przemilczana. Zresztą jak większość problemów z inwestycjami drogowymi od dłuższego czasu (np. buspas na Wałach Jagiellońskich). Nie poinformowano o tym nawet biura prasowego Urzędu Miasta. Urząd ponad dwa miesiące później informował, że taki zapis ciągle istnieje. Ja o nim informowałem jeszcze w maju tego roku. Mając news Urzędu Miasta nie miałem powodu do sprawdzania, czy coś się zmieniło przed tą informacją.

Inwestycja

Przebudowa węzła Szarych Szeregów i pętli Magnuszewska konieczna jest ze względu na budowę linii tramwajowej na ulicy Kujawskiej i jednoczesną likwidację pętli przy ulicy Karpackiej. Wykonawca ma za zadanie przebudować pętlę Magnuszewska tak, aby mogły na nią wjechać również tramwaje od strony ronda Kujawskiego. Natomiast węzeł trzeba było dostosować do możliwości skrętu z ulicy Wojska Polskiego (od centrum) w ulicę Szpitalną. Zmiany znacznie ułatwią trasowanie nowych linii tramwajowych po wybudowaniu torów na ulicy Kujawskiej.

Wraz z przebudową dróg i torowisk polepszy się infrastruktura rowerowa. Wykonawca zmodernizuje również oświetlenie, kanalizację deszczową. Przystanki i chodniki zostaną dostosowane dla potrzeb osób niepełnosprawnych, a cały węzeł Szarych Szeregów zostanie wpięty w system ITS. W teorii tramwaje będą miały priorytet na skrzyżowaniach.

Aktualne zaawansowanie

Prace budowlane powoli dobiegają końca. Teoretycznie wszelkie prace powinny się zakończyć 18 października, następnie powinny się rozpocząć odbiory techniczne. Zazwyczaj trwają one około miesiąc, ile potrwają w tym przypadku? ZDMiKP kilka dni temu poinformował o przewidywanym powrocie tramwajów w połowie grudnia 2019 roku. 2 miesiące po zakończeniu prac.

Jednak już 27 września mieszkańcy okolic ulicy Wojska Polskiego i Szpitalnej mogli zobaczyć jeżdżące tramwaje. Były to próbne przejazdy. Sprawdzano między innymi czy pojazdy mieszczą się na wybudowanych przystankach.

szarych szeregów

Równocześnie trwają prace wykończeniowe. Na chodnikach i przystankach ekipy budowlane układają betonową kostkę. Tereny wokół są równane, w wielu miejscach rośnie już trawa. Pomiędzy ulicą Ku Wiatrakom, a Magnuszewską trwają jeszcze prace ziemne.

Inwestycja będzie kosztowała 65 mln złotych. Prace wykonuje firma ZUE z Krakowa, która wcześniej wybudowała w Bydgoszczy linię tramwajową do dworca kolejowego.

[Gdańska 4] Wrzesień 2019

W czerwcu powinien się zakończyć remont i rozbudowa budynku, którego właścicielem jest Muzeum Okręgowe w Bydgoszczy. Odkrycie malowideł na ścianach wymusiło dokonanie zmian w projekcie i wydłużenie terminu ukończenia prac.

Zabytkowy budynek Muzeum Okręgowego przy ulicy Gdańskiej został zamknięty dla zwiedzających w 2009 roku. Powodem takiej decyzji był jego bardzo zły stan techniczny. Chęć poszerzenia oferty wymusiło przeprowadzenie remontu, a także niewielkiej rozbudowy.

Budynek stoi na początku ulicy Gdańskiej, w miejscu gdzie przewija się dużo mieszkańców i turystów. Opuszczony i sypiący się budynek nie był jej wizytówką. Po przebudowie powinno się to zmienić. Zabytkowa część już zmieniła swoje oblicze. Szary i brudny kolor zastąpiono żółtym (początkowo planowano przemalowanie go na różowo). Zmiana koloru jest wynikiem prac konserwatorskich i odkryciem najstarszych warstw malarskich.

Na tyłach budynku trwają prace przy budowie nowej części. Dobudówka nie będzie udawała historycznej zabudowy, projektanci postanowili zaprojektować biały budynek z licznymi przeszkleniami.

Wykonawcą inwestycji jest firma Kontbud. Prace wykona za około 22,6 mln złotych. Część tej kwoty (14,5 mln złotych) pochodzi z unijnego dofinansowania. Początkowo prace miały się zakończyć w czerwcu, jednak w czasie prac odkryto kilkusetletnie malowidła na ścianach. Ich położenie wymusiło zmianę projektu nowej części budynku.

Malowidła

W czerwcu ubiegłego roku Urząd Miasta, a także Muzeum Okręgowe w Bydgoszczy zaprezentowało znaleziska odkryte na terenie inwestycji. Odkrycie miało miejsce podczas badań historyczno-architektonicznych w jednej z odkrywek wykonanej w tynkach ściany wschodniej.

Stwierdzono wtedy możliwość występowania malarstwa figuratywnego. Efektem usunięcia większości tynków wtórnych było odsłonięcie dużych fragmentów pierwotnego tynku wraz z opracowaniem malarskim. Kolejne prace doprowadziły do stwierdzenia, że malowidła są dwudzielne, w układzie pasowym. Dolny pas do wysokości około 223 cm jest jednolity, w kolorze szaro beżowym. Górny pas to rodzaj fryzu z dekoracją figuralną. Natomiast postaci ludzkie namalowano na ciemnym, jednolitym, nieokreślonym tle.

Malowidła były w bardzo złym stanie. Podczas remontu wykonanego kilkaset lat temu częściowo zbito stary tynk, aby nowy mógł się lepiej trzymać ściany. Trudno było zidentyfikować co przedstawiają poszczególne malunki. W czerwcu ubiegłego roku zespół konserwatorów z Działu Konserwacji Muzealiów MOB był pewny jedynie, że na ścianie wschodniej przedstawiono Ostatnią Wieczerzę. W kolejnych miesiącach konserwatorzy prowadzili też dalsze badania.

muzeum okręgowe w bydgoszczy
Fragment malowideł, który przedstawia Ostatnią Wieczerzę

Budynek powstał w XVII wieku. Początkowo służył zakonowi Klarysek, następnie w XIX wieku pełnił funkcję lecznicy. I to właśnie w okresie zakonu Klarysek musiały powstać malowidła. Znalezisko to jest o tyle ważne, że w polskich klasztorach raczej się nie przyozdabiało ścian. Takie malunki były charakterystyczne dla włoskich klasztorów.

Więcej o odkryciu malowideł oraz o innych znaleziskach możecie przeczytać pod tym linkiem.



Podaj poprawny adres mailowy jeśli chcesz otrzymać odpowiedź na swoje pytanie.
Chcesz wysłać załącznik? Napisz bezpośrednio: bydgoszczwbudowie@gmail.com